|
BELEDİYE KANUNU TASARISI
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1. Bu kanunun amacı, belediyenin ve mahalli idare
birliklerinin kuruluşunu, organlarını, yönetimini,
görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve
esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2. Bu kanun belediye ile mahalli idare
birliklerini kapsar.
Tanımlar
Madde 3. Bu kanunun uygulanmasında;
a) Belediye: Beldenin ve belde sakinlerinin mahalli
müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere
kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek
oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel
kişisini,
b) Belediyenin Organları: Belediye
meclisini, belediye encümenini ve belediye başkanını,
c) Belde: Belde teşkilatına sahip
yerleşim yerini,
d) Mahalle: Belediye sınırları içerisinde
yer alan, ortak ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler
gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan
insanların yaşadığı tüzel kişiliği bulunmayan idari
birimi,
ifade eder.
Kuruluş
Madde 4. İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması
zorunludur.
Bir köy veya meskun sahaları arasında
merkez kabul edilecek yerleşim yerinin merkezine azami
2500 metre mesafesi buluan köylerin veya muhtelif köy
kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için
nüfusları toplamının son nüfus sayımına göre 5000'den
fazla olması gereklidir.
İçme ve kullanma suyu havzalarında, sit
alanlarında ve kurulu bir belediyenin sınırlarına meskun
sahaları 5000 metreden daha yakın olan yerleşim
yerlerinde belediye kurulamaz.
Köy veya köyler, ihtiyar meclislerinin
bir mazbata ile veya seçmenlerinin en az yarısından
fazlasının yaczılı olarak mahallin en büyük mülki idare
amirine müracaat etmesi ya da valinin re'sen buna gerek
görmesi halinde, valinin ilgili seçmenlerin oylarının
alınması hususundaki bildirimi üzerine mahalli seçim
kurulları en az on beş gün içinde tayin ve ilan olunacak
gün ve mahalde seçmenleri oy vermeye davet ederek
belediye meclisiu üyeleri seçimindeki usu ve şartlar
dairesinde köy veya kısımlarının ayrı ayrı oylarını alır
ve sonucu bir tutanakla valiliğe bildirir.
İşlem dosyası valinin görüşüyle birlikte
İçişleri Bakanlığına gönderilir. Danıştayın görüşü
alınarak müşterek kararname ile o yerde belediye
kurulur.
Yeniden iskan sebebiyle oluşturulan ve
nüfusları 5000'den fazla olan yerleşim yerlerinde
İçişleri bakanlığının teklifi üzeriöne müşterek
kararnameyle belediye kurulur.
Belediye sınırlarının tespiti
Madde 5. Yeni kurulan bir belediyenin sınırları belediye
mecili taraufından kuruluşu izleyen altı ay içinde
aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) Öteden beri beldeye ait sayılan tarla,
bağ, bahçe, çayır, mer'a, otlak, yaylak, zeytinlik,
palamutluk, fundalık gibi yerler ile kumsal ve plajlar
sınır içine alınır.
b) Bir belediyenin sınırları içinde kalan
ve öteden beri komşu belde veya köy halkınca ortaklaşa
yararlanılan yayla, çayır, mer'a, koru, kaynak ve
mesirelik gibi yerlerden geleneksel yararlanma hakları
devam eder. Bu haklar için sınır kağıdına şerh verilir.
c) Belediye sınırlarını dere, tepe, yol
gibi belirli ve sabit noktalardan geçirmek esastır.
Bunun mümkün olmaması halinde, sınır düz olarak çizilir
ve işaretlerle belirtilir.
d) Çizilen sınırların geçtiği yerlerin
isimleri sınır kağıdına yazılır ve ayrıca yetkili fen
elemanınca düzenlenen krokisi de bu sınır tespit
tutanağına eklenir.
Sınırların tasdiki
Madde 6. Belediye sınırları belediye meclisinin kararı
ve valinin onayı ile kesinleşir. İlçe içindeki
belediyelerin sınırlarının tasdikinde kaymakamın görüşü
alınır.
Kesinleşen sınırlar, valilikçe yerinde
uygulanmak suretiyle taraflara gösterilir ve durum bir
tutanakla tespit edilir. Kesinleşen sınır kararlarının
ve dayanağı olan belgelerin birer örneği, belediyesine,
mahalli tapu dairesine, il özel idaresine ve mahalli
mülki idare amirine gönderilir.
Kesinleşen sınırlar ayrılma ve katılma
halleri dışında zorunlu sebepler olmadıkça beş yıl süre
ile değiştirilemez.
Belediye sınırları, belediyenin görev ve
yetki alanını gösterir.
Sınır uyuşmazlıklarının çözümü
Madde 7. Uyuşmazlık, bir il içindeki belde ve köyler
arasında ise kendilerine mahalli mülki idare amiri
tarafından yazılı olarak yapılacak tebligat üzerine
ilgili ihtiyar heyeti veya belediye meclisinin en çok
otuz gün içinde bildirecekleri görüşleri de incelenmek
şartıyla valinin onayı ile kararı bağlanır. Bunlardan
ilçelere ait olanlar hakkında kaymakamın da görüşü
alınır.
İl ve ilçe sınırlarının değiştirilmesini
gerektirecek sınır uyuşmazlıklarında, 5442 sayılı İl
İdaresi Kanunu hükümleri uygulanır.
Birleşme ve ayrılmalar
Madde 8. Birleşme ve ayrılmalarda,
a) Bir beldenin tamamının diğer belde ile
birleşmesi,
b) Bir beldenin bazı kısımlarının komşu
bir beldenin yerleşim yeri ile birleşmesi,
c) Köylerin veya köy kısımlarının komşu
bir beldenin yerleşim yeri ile birleşmesi,
hallerinde, iltihak olunacak belde
sakinlerinin oylarına başvurulmaksızın, birleşmek
isteyen köy veya belde kısmında yapılan oy verme
sonucuna ait evrak, valilikçe iltihak olunacak
belediyeye gönderilir. Belediye meclisi evrakın
gelişinden itibaren otuz gün içerisinde istek hakkındaki
kararını verir ve birleşme gerçekleşir. Birleşme
talebinin belediye meclisince reddi halinde, kararın
tebliğinden itibaren onbeş gün içinde talep sahiplerinin
itirazı üzerine, valinin görüşüyle birlikte dosya,
İçişleri Bakanlığınca Danıştaya gönderilir. Danıştayın
görüşü üzerine 4 üncü maddedeki usule göre işlem
tamamlanır.
Birinci fıkranın (b) bendindeki halde
esas belde nüfusunun 5000'den aşağı düşmemesi şarttır.
Birinci fıkranın (a), (b) ve (c)
bentlerindeki hallerde bu idareler arasında,; personel,
kadro, taşınır ve taşınmaz mal, hak ve borçların devrine
ilişkin esaslar İçişleri bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikte belirlenir.
Birleşme ve ayrılma işlemlerinde bu
maddede düzenlenmeyen hususlarda 4 üncü madde hükmüne
göre yapılır.
Mahalle ve yönetimi
Madde 9. Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından
yönetilir.
Belediye sınırları içinde mahalle
kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, adlarıyla
sınırlarının tespiti ve değiştirilmesi, belediye
meclisinin kararı ve valinin onayı ile olur. İlçe ve
bağlı belediyelerinde kaymakamın görüşü alınır.
Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü
katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin
yaşam kalitesini geliştirmek, belediye veğ diğer kamu
kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle
ile ilgili konularda görüş bildirmek ve işbirliği
yapmak, kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla
yükümlüdür.
Belediye, mahallenin ve muhtarlığın
ihtiyaçları ve sorunlarının çözümü için gerekli yartım
ve desteği sağlamak, kararlarında mahallenin taleplerini
gözönünde bsulundurmak, hizmetlerini mahallenin
ihtiyaçlarına uygun olarak yürütmek için çaba gösterir.
Belde adının değiştirilmesi
Madde 10. Bir beldenin adı, belediye meclis üye tam
sayısının en az dörtte üç çoğunluğunun kararı ve valinin
görüşü üzerine İçişleri Bakanlığının onayı ile
değiştirilir. Bu karar Resmi Gazetede yayınlanır.
Belediye tüzel kişiliğinin sona
erdirilmesi
Madde 11. İl ve ilçe merkez belediyeleri hariç diğer
belediye veya köyler;
a) Bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi
ile nüfusu 50.000'in üzerinde olan bir belediyenin
sınırına 5.000 metreden daha yakın hale gelenler, genel
imar düzeni veya temel alt yapı hizmetlerinin gerekli
kılması durumunda, İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine
müşterek kararname ile belediye veya köyün tüzel
kişiliği kaldırılarak bu belediyeye katılır. Tüzel
kişiliği kaldırılan belediyenin mahalleleri,
katıldıkları belediyenin mahalleleri haline gelir ve bu
belediyenin personel, kadro, taşınır ve taşınmaz mal,
hak, alacak ve borçları katıldıkları belediye intikal
eder.
b) Nüfusu 2000'in altına düşen
belediyeler, İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine
müşterek kararname ile köy haline dönüştürülür. Tüzel
kişiliği kaldırılan belediyenin tasfiyesi il özel
idaresince yapılır. Bu belediyenin taşınır ve taşınmaz
malları ile hak, alacak ve borçları ilgili köy tüzel
kişiliğine intikal eder. İntikal eden borçların köy
tüzel kişiliğince karşılanamayan kısımları il özel
idaresince üstlenilir, memur ve kadrolu işileri, kadro
şartına bağlı olmaksızın il özel idaresinin kadrolarına
atanır.
Kurulma, katılma ve sona erdirme
kararlarının uygulanması
Madde 12. 5 inci, 6 ıncı, 7 inci, 8 inci, 9 uncu ve 10
uncu maddelerde belirtilen kararlar kesinleşme tarihini
takip eden yıın 1 Ocak gününden itiaren yürürlüğe girer.
Ancak 4 üncü maddedeki belediye
kurulması, 9 uncu maddedeki mahalle kaldırılmaı ile 11
inci maddedeki belediye tüzel kişiliğinin kaldırılmasına
ve köy kurulmasına dair kararlar ilk mahalli idareler
seçimlerinde uygulanır ve seçimler bu yerlerin yeni
durumuna göre yapılır.
Madde 13. Herkes ikamet ettiği beldenin
hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve
hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında
bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından
faydalanma hakları vardır.
Belediye, çalışmalarında açıklık ve
katılımı sağlamak, belde halkının ve sivil toplum
kuruluşlarının bilgi edinme taleplerini yerine
getirmekle yükümlüdür.
Belediye, hemşehrileri arasında sosyal ve
külütrel ilişkierin geliştirilmesi ve kültürel
değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları
yapar. Bu çalışmalarda uzman kişilerin ve sivil toplum
kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının katılımını sağlayacak tedbirler alınır.
Belediye sınır içinde oturan bulunan veya
ilişiği olan her şahıs, belediyenin, kanun, tüzük ve
yönetmeliğe dayanan emirlerine ve duyurularına uymakla
ve belediye vergi, resim, harç, ücret ve aidatlarını
ödemekle yükümlüdür.
Bu madde ilgili bölüme taşınacak.
Belediyenin Görev, Yetki ve
Sorumlulukları
Belediyenin görev, yetki ve sorumlukuları
Madde 14. Belediye, belediye sınırları içinde mahalli
müşterek nitelikteki her türlü imar, su ve kanalizasyon,
ulaşım gibi kentsel, altyapı; kültür ve sanat, turizm ve
tanıtım, çevre ve ağaçlandırma; çevre sağlığı; park ve
yeşil alanlar; gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım;
meslek ve beceri kazandırmak, konut, zabıta, itfaiye,
acil yardım ve kurtarma, şehiriçi, trafik, temizlik ve
katı atık, evlendirme, defin ve mezarlıklar, ekonomi ve
ticaretin geliştirilmesi, bunlarla ilişkili hizmetleri
kararlaştırılması, yürütülmesi ve denetlenmesi
konularında görevli ve yetkilidir.
Belediye, kanunlarla açıkça başka bir
kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek
nitelikteki her türlü görev ve hizmeti yapar.
Ayrıca, belediye, okul öncesi eğitim
kurumları açabilir, eğitim ve öğretimle ilgili her
derecedeki okul binalrının inşaatı ile yapılmış
binaların bakım ve onarımını yapabilir; eğitim ve
öğretim kurumlarının her türlü araç-gereç ve malzeme
ihtiyaçlarını karşılayabilir.
Belediye, sağlıkla ilgili her türlü
tesisi yapabilir ve işletebilir.
Hizmetler, yoksul, özürlü, yaşlı ve
düşkünlerin hizmet almasını sağlayacak şekilde
vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle
sunulur.
Hizmetlerde öncelik sırası, belediyenin
mali durumu ve hizmetin aciliyeti dikkate alınarak
belirlenir.
Belediye, görev ve hizmetlerini Kamu
Yönetimi Temel kanununda belirtilen amaç, ilke ve
esaslara uygun olarak yürütür.
Belediyenin yetkileri ve imtiyazları
Madde 15. Belediyenin yetkileri ve imtiyazları
şunlardır:
a) Kanunlarla verilen görev ve hizmetler
ile belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki
ihtiyaçlarını karşılayacak her türlü faaliyet ve
teşebbüste bulunmak,
b) Beldenin ve belde halkının sağlık,
esenlik ve refahını temin ve beldenin düzenini korumak
amacıyla kanunların verdiği yetkiye dayanarak yönetelik
çıkarmak, emir vermek ve belediye yasakları koymak ve
uygulamak, aksine davranışta bulunanlara belediye
cezaları vermek,
c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri
ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya
ruhsatı vermek,
d) Özel kanunları gereğince belediyeye
ait vergi, resim ve harçların tarh, tahakkuk ve
tahsilini yapmak,
e) Müktesap haklar saklı kalmak üzere
belediye sınırları ve mücavir alanlar içide, içme
kullanma ve endüstri suyu temin etmek, kullanımış sular
ile yağmur sularının uzaklaştırılmasını sağlamak, bunlar
için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve
işlettirmek.
f) Belediye sınırları içinde toplu taşıma
yapmak. Bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları,
tünel, raylı sistem dahil her türlü toplu taşıma
sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek.
g) Katı atıkların toplanması, taşınması,
ayrıştırılması, geri kazanımı, bertarafı ve
depolanmasına ait bütün hizmetleri yapmak veya
yaptırmak.
e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen
hizmetler, münhasıran belediyenin hakkıdır. Bu
hizmetlere ait hak ve itiyazların devri genel hükümlere
göre yapılır. Belediye, toplu taşımaya ilişkin
hizmetlere ait hakkını, kiralayabileceği gibi tekel
oluşturmayacak şekilde ruhsat vermek suretiyle de
kullanabilir.
h) Mahalli müşterek nitelikteki
hizmetlerin ifası amacıyla, belediye sınırları ve
mücavir alanlar içerisinde menkul ve gayrimenkul malları
almak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa
etmek, bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesis etmek.
i) Borç almak, bağış kabul etmek,
j) Toptancı ve perakendeci halleri,
otobüs terminali, fuar alanı ve marinalar kurmak,
işletmek, işlettirmek, gerçek ve tüzel kişilerin
belediye sınırları içinde açmalarına izin vermek,
k) Tahsili için yapılacak giderlerin
alacaktan fazla olduğu durumlarda, 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu uyarınca alacağın terkinine karar vermek,
l) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan
ve miktarı on milyar Türk Lirasının altında olan dava
konusu işlerin anlaşmayla tasfiyesine karar vermek,
m) Sosyal yardımda bulunmak,
n) İkinci ve üçüncü sınıf gayrisafi
müesseseleri ruhsatlandırmak,
o) İçkili yerlerle ilgili düzenlemeler
yapmak ve ruhsat vermek,
p) İlk yardım ve ambulans hizmetleri
vermek,
r) Motorlu taşıt muayene ve emisyon
ölçümü yapmak,
Belediye, hizmetleri ile ilgili olarak,
belde sakinlerinin görüş ve düşüncelerini tespit etmek
amacıyla kamuoyu araştırması yapabilir.
Belediye mallarına karşı suç işleyenler
Devlet malına karşı suç uşlemiş sayılır.
Personel alacakları dışında belediyenin
vergi, resim ve harç gelirleri ve kamu hizmetlerinde
fiilen kullanılan malları haczedilemez.
Belediye, görevli olduğu hizmetleri
satınalma veya kiralama yoluyla da yerine getirmeye
yetkilidir.
Belediyenin muafiyetleri
Madde 16. Belediyenin;
a) Kamu hizmetine tahsis edilen veya
kamunun faydalanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmaz
malları her türlü vergi, resim ve harçlardan,
b) Kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere
ithal edeceği araç ve malztemeler ithalde alınan vergi,
resim ve harçlar ile damga vergisinden istisnadır.
İKİNCİ KISIM
Belediyenin Organları
BİRİNCİ BÖLÜM
Belediye Meclisi
Belediye Meclisi
Madde 17. Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır
ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre
seçilmiş üyelerden oluşur.
Mahalle muhtarlarının, her yıl kendi
aralarından belediye meclis üye tam sayısının beşte biri
oranında seçeceği temsilci, belediye meclisinin fahri
üyesidir. Fahri üyeler, meclis ve ihtisas komisyonu
toplantılarına katılarak, görüşlerini belirtebilir,
ancak oy kullanamazlar.
Ayrıca, kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları, üniversite ve sendikalar ile gündemdeki
konularda uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin
temsilcileri, oy hakkı olmaksızın meclis ve ihtisas
komisyonu toplantılarına katılailir ve görüş
bildirebilir.
Katılıma ilişkin esas ve usuller belediye
meclisince çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Meclis üyelerinin ödenekleri ve diğer
sosyal hakları
Madde 19. Belediye meclisinin görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Stratejik plan ve çalışma programını
kabul etmek, yatırım kararları vermek,
b) Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek,
bütçenin bölüm ve programları arasında aktarmak yapmak,
c) Belediyenin imar, yatırım ve çalışma
plan ve programlarını görüşmek ve kabul etmek,
d) Borçlanmaya, mali yıl içinde geri
ödenmek şartıyla avans alınmasına karar vermek,
e) Taşınmaz mal alımına, satımına,
trampasına, üç yıldan fazla kuralanmasına ve süresi
yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı
ayni hak tesisine karar vermek,
f) Şartlı bağışları kabul etmek,
g) Kanunlarda vergi, resim, harç ve
katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine
bağlı olarak belediyenin yapacağı her türlü hizmet için
uygulanacak ücret tarifesini belirlemek,
h) Miktarı iki milyardan on milyar Türk
Lirasına kadar ve dava konusu olan elidiye alacaklarının
sulhen halline karar vermek,
i) Kamu hizmetlerine tahsisli belediye
taşınmazlarının tahsis şeklini değiştirmek, diğer kamu
kurumlarına tahsis etmek veya akar haline getirmek,
j) Bütçe içi işletmeler ile Türk Ticaret
Kanununa tabi ortaklıklar kurulmasına, kurulmuş veya
kurulacak ortaklıklara katılmaya veya ayrılmaya, sermaye
artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına
karar vermek,
k) Belediye adına imtiyaz verilmesine ve
elediye yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret
modeli ile yapılmasına, belediyeye ait şirket, işletme
ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek,
l) Meclis ihtisas komisyon üyelerini
seçmek,
(l Meclis ihtisas komisyon üyelerini ve
encümen üyelerini seçmek.)
m) İçişleri Bakanlığınca belirlenecek
norm kadro çerçevesinde belediyenin ve bağlı
kuruluşların kadrolarının ihdas, iptal ve
değiştirilmesine karar vermek,
n) Belediye tarafından çıkarılacak
yönetmelikleri kabul etmek,
o) Meydan, cadde, sokak ve parklara isim
vermek,
p) Diğer mahalli idarelerle birlik
kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya
ayrılmaya karar vermek,
r) Yurtdışındaki ve yurtiçindeki
belediyeler ve mahalli idare birlikleriyle karşılıklı
işbirliği yapılmasına ve kardeş kent ilişkileri
kurulmasına karar vermek,
s) Ulusal ve uluslararası alanda
işbirliği yapılan kentler arasında ekonomik ve sosyal
ilişkileri geliştirmek amacıyla arsa, bina ve benzeri
tesisleri yapma, yaptırmak, kiralama veya takas
edilmesine karar vermek,
t) Fahri hemşirelik payesi ve beratı
verek,
u) Belediye başkanıyla encümen arasındaki
anlaşmazlıkları karara bağlamak.
Meclis Başkanlığı
Başkanlık divanı
Madde 20. Belediye meclisi, seçim sonuçlarının ilanını
takip eden beşinci gün kendiliğinden toplanır. Bu
toplantıda meclise en yaşlı üye başkanlık eder. Meclis,
ilk iki yıl için görev yapmak üzere, üyeleri arasından
meclis başkanını, meclis birinci ve ikinci başkan
vekillerini, katip üyeleri ve ihtisas komisyonu
üyelerini seçer. İkinci devre için seçilen başkanlık
divanı ve ihtisas komisoynu üyeleri seçimlere kadar
görev yapar.
Meclis başkanlık divanı seçimi beş gün
içinde tamamlanır.
Meclis başkanlığı ve başkanlık divanında
boşalma halinde kalan süreyi tamamlamak üzere yenisi
seçilir.
Belediye meclisine meclis başkanı
bulunmaması halinde meclis birinci başkan vekili onun da
bulunmaması halinde ikinci başkan vekili başkanlık eder.
Meclis başkanı, meclis çalışmalarında
düzeni sağlamakla yükümlüdür.
Belediye meclisinin çalışmalarına ilişkin
esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Belediye Meclisi, seçim sonuçlarının
ilanını takip eden bişinci gün kendiliğinden toplanır.
Meclis bu toplantıda, ilk iki yıl için görev yapmak
üzere, kendi üyeleri arasından ve gizli oyla meclis
birinci ve ikinci başkan vekillerini, katip üyeleri ve
ihtisas komisyonlarının üyelerini seçir. İkinci devre
için seçilen başkanlık divanı ve ihtisas komisyonu
üyeleri seçimlere kadar görev yapar.
(Belediye meclisine, belediye başkanı,
bulunmaması halinde meclis birinci başkan vekili onun da
bulunmaması halinde ikinci başkan vekili onun da
bulunmaması halinde ikinci başkan vekili başkanlık eder.
Ancak yıllık faaliyet raporunun görüşüldüğü meclis
toplantısı meclis başkan vekilinin başkanlığında
yapılır.
Başkanlık divanında boşalma olması
halinde kalan süreyi tamamlamak üzere yenisi seçilir.
Meclis başkanı, meclis çalışmalarında
düzeni sağlamakla yükümlüdür.
Belediye meclisinin çalışmalarına ilişkin
esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.)
Meclis toplantısı
Madde 21. Belediye meclisi, her ayın ilk haftası önceden
meclis tarafından belirlenen günde mutad toplantı
yerinde toplanır. Ekim ayı toplantısı dönem başı
toplantısıdır.
Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı
süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en
çok beş gündür.
Mutad toplantı yeri dışında
toplanılmasının zorunlu olduğu durumdca üyelere va
mahallin mülki amirine önceden bilgi vermek kaydıyla
meclis başkanının belirlediği yerde toplantı yapılır.
Ayrıca, toplantının yeri ve zamanı mutad usullerle belde
halkına duyurulur.
Açık ve gizli toplantılar
Madde 22. Belediye meclisi toplantıları alenidir. Meclis
başkanı veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli
teklifi üzerine, tophlanıtyakatılanların çüçte iki
çoğunluğuyla toplantının gizli yapılmasına karar
verilebilir.
Belediye meclis görüşmeleri katiplerce
kaydedilir ve tutanağa bağlanır ayrıca başkanla birlikte
imzalanır.
Meclisin kararıyla, toplantılar sesli
veya görüntülü cihazlarla da kayıt edilebilir.
Belediye meclisi karar suretleri
toplantıyı izleyen en geç yedi gün içinde çeşitli
yollarla halka duyurulur.
Gündem
Madde 23. Toplantıların gündemi, belediye başkanının
görüşü alınarak belediye meclis başkanı tarafından
belirlenir. Belediye Başkanının teklif ettiği hususlar
öncelikle gündeme alınır. Gündem meclis üyelerine en az
üç gün önceden bildirilir. Ayrıca çeşitli yollarla da
ilan edilir.
(Toplantı gündemi belediye başkanınca
belirlenir ve üyelere en az üç gün önceden bildirilir.
Ayrıca çeşitli yollarla ilan edilir.
Belediye meclis üyeleri de belediyeye ait
işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını teklif
edebilirler. Teklif, toplantıya katılanların
çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınmış
olur.
Toplantı ve karar yeter sayısı
Madde 24. Belediye meclisi, üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla toplanır ve katılanların çoğunluğuyla karar
verir. Ancak, karar yeter sayısı, üye tam sayısının
dörtte birinden az olamaz. Oylamada eşitlik çıkması
halinde meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk
sayılır. Gizli oylamada eşitlik çıkması halinde oylama
tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması halinde meclis
başkanınca kura çekilir.
Meclisin toplanmasında, üye tamsayısının
salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde, başkan, gün ve
saatini tespit ederek en geç üç gün içinde toplanmak
üzere meclisi tatil eder. Gelecek toplantı, hazır
bulunan üyelerle yapılır.
Görüşmeler sırasında başkan veya
üyelerden birinin talebi üzerine yaplacak yoklamada salt
çoğunluğun bulunmadığı anlaşılırsa, ikinci fıkradaki
hükümler uygulanır.
Üyeler oylarını bizzat kullanır. Gizli oy
kullanmaya fiziki bakımdan engelli üyeler, tayin
edecekleri kişi eliyle oy kullanabilir.
Oy verme gizli, işaretle veya ad okunarak
yapılır.
Kararlar, meclis başkanı ve katip
üyelerce imzalanır ve gelecek toplantıda okunarak
üyelerin bilgisine sunulur.
Meclis kararlarının kesinleşmesi
Madde 25. Belediye meclisince alınan kararların tam
metni, en geç yedi gün içinde belediye başkanına
gönderilir. Belediye başkanı, yedi gün içinde hukuka
aykırı gördüğü kararların gerekçesini de belirterek,
belediye meclisinde tekrar görüşülmesi istenilmeyen
kararlar ile tekrar görüşülmesi istenilmeyen kararlar
ile tekrar görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye
tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar
kesinleşir. Belediye başkanı, bu şekilde kesinleşen
kararların iptalini ve yürütülmesinin durdurulmasını on
gün içinde idari yargı mercilerinden talep edebilir.
Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren
en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare
amirine gönderilir.
Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü
kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya
başvruabilir.
Belediye meclis karar suretleri
toplantıyı izleyen en geç yedi gün içinde çeşitli
yollarla halka duyurulur.
Gerçek veya tüzel kişiler, belediye
meclislerince alınan kararların birer örneklerini bedeli
karşılığında isteme hakkına sahiptir. Bu taleplerin en
geç yedi gün içinde yerine getirilmesi zorunludur.
İhtisas komisyonları
Madde 26. Belediye meclisi, her dönem başı
toplantısında, kendi üyeleri arasından en az üç en fazla
yedi kişiden oluşmak üzere ihtisas komisyonları
oluşturabilir.
Bu komisyonların çalışma süreleri
meclisin toplantı süresiyle sınırlıdır.
İhtisas komisyonları, her siyasi parti
grubunun ve bağımsız üyelerin belediye meclisindeki üye
sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle
oluşturulur. Büyükşehir belediyesi ile nüfusu 50.000'i
aşan belediyelerde plan ve bütçe ile imar
komisyonlarının kurulması zorunludur. İmar komisyonunun
çalışmaları süreye tabi değildir. İmar komisyonları
kendilerine havale edilen işleri bir ay içinde
sonuçlandırır.
Komisyonlar, kendilerine havale edilen
işlerle ilgili raporu, havale gününden itibaren, ertesi
ayın ilk toplantısına kadar meclise sunarlar. Bu sürenin
bitiminde komisyon, raporunu vermez ise, konu meclis
başkanlığınca doğrudan meclis gündemine alınır.
Komisyonlar, çalışmalarında uzman
kişilerden de faydalanabilir.
İhtisas komisyonlarının görev alınnan
giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra
belediye meclisinde karara bağlanır.
Komisyon raporları alenidir. Çeşitli
yollarla halka duyurulur ve isteyenlere belediye
meclisince tespit edilecek bedel karşılığında verilir.
Denetim ve komisyonu
Madde 27. Nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde,
belediye meclisi, her dönem başı toplantısında bir
yıllığına görev yapmak üzere belediye hesap ve
işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından gizli
oyla, üye sayısı üçten az olmamak üzere, denetim
komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasi parti grubunun
ve bağımsız üyelerin belediye meclisindeki üye sayısının
meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur.
Komisyon belediye binası içinde belediye
başkanı tarafından tayin edilen yerde çalışır ve
çalışmalarında, uzman kişi ve kuruluşlardan
yararlanabileceği gibi kamu kuruluşları personelinden de
faydalanabilir. Komisyonca istenen bilgi ve belgelerin
iade edilmek üzere verilmesi zorunludur.
Komisyon, denetime ilişkin raporunu üç ay
içinde başkanlığınca yetkili mercilere suç duyurusunda
bulunulur.
Denetim komisyonunun kurulacağı
belediyeler, yararlanacağı uzman kişi veya kuruluşların
nitelikleri ile görevlendirilme usulleri İçişleri
Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Bu kişi veya kuruluşlara ödenecek ücret,
belediye meclisi tarafından kararlaştırılır.
Meclisinm bilgi edinme ve denetim yolları
Madde 28. Belediye meclisi, soru, genel görüşme, gensoru
ve yıllık faaliyet raporunu değerlendirme yollarıyla
bilgi edinme ve denetim yetkisini kullanır.
Meclis üyeleri, meclis başkanlığına
önerge vererek belediye işleriyle ilgili bir konuda
sözlü veya yazılı soru sorabilir. Soru, belediye başkanı
veya görevlendireceği kişi tarafından sözlü veya yazılı
olarak cevaplandırılır.
Belediye meclis üyelerinin en az üçte
biri, belediye meclis başkanlığına talepte bulunarak,
belediyenin işleriyle ilgili bir konuda mecliste genel
görüşme açılmasını isteyebilir. Bu talep, meclis
tarafından kabul edildiği takdirde gündeme alınır.
Belediye Başkanı, Şubat ayı toplantısında
bir önceki yıla ait mali durumuna, performansına ve
meclis kararlarının uygulanmasına ilişkin faaliyet
raporunu meclise sunar.
Faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis
üye tamsayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli
görülmezse, yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan
tutanak, meclis başkanı tarafından mahallin mülki idare
amirine gönderilir.
Vali, bu dosyayı, il merkezi olmayan
yerlerde kaymakamın, il merkezi veya büyükşehir olan
yerde kendisinin gerekçeli görüşüyle Danıştaya sunar.
Yetersizlik kararı, Danıştayca uygun
görüldüğü takdirde belediye başkanı, başkanlıktan düşer.
Meclis üye tam sayısının en az üçte biri
oranındaki üyenin imzasıyla belediye başkanı hakkında
gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi mecliste
görüşülerek gündeme alınıp alınmamasına karar verilir.
Gensoru önergesi hakkında da yukarıdaki
hükümler uygulanır.
Başkan ve meclis üyelerinin görüşmelere
katılamayacağı haller
Madde 29. Belediye başkanı ve meclis üyeleri,
kendileriyle veya üçüncü dereceye kadar kan ve kayın
hısımlarıyla ilgili işlerin görüşüldüğü meclis
toplantılarına katılamazlar.
Belediye başkanı ve meclis üyelerinin
yükümlülükleri
Madde 30. Belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri,
görevleri süresince ve görevlerinin sona ermesinden
itibaren üç yıl süreyle belediye ve bağlı
kuruluşlarından doğrudan doğruya veya dolaylı olarak
taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik yapamaz.
Meclis üyeliğinin sona ermesi
Madde 31. Belediye meclis üyeliği, ölüm ve istifa
halinde kendiliğinden sona erer.
Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz
olarak arka arkaya üç birleşim günü veya bir yıl içinde
yapılan toplantıların yarısına katılmayan üyenin
üyeliğinin düşmesine, meclis tarafından savunması
alındıktan sonra üye tam sayısının çoğunluğuyla karar
verilir.
Belediye meclis üyeliğine seçilme
yeterliliğinin kaybedilmesi halinde, valinin bildirmesi
üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar
verilir.
Meclisin feshi
Madde 32. Belediye meclisi;
a) Kanunen kendisine verilen görevleri
süresi içinde yapmaktan çekinirse,
b) Belediyeye verilen görevlerle ilgisi
olmayan siyasi konuları görüşür ve karar alırsa,
İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine
Danıştayın kararı ile feshedilir.
İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü
takdirde meclisin feshine dair bildiri ile birlikte
karar verilinceye kadar meclis toplantılarının tehirini
de ister. Danıştay, bu hususu en geç bir ay içinde
karara bağlar.
Bu şekilde feshedilen meclisin yerine
seçilen meclis, kalan süreyi tamamlar.
Boşalan meclis görevinin yerine
getirilmesi
Madde 33. Belediye meclisinin,
a) Danıştay tarafından feshi veya meclis
toplantılarının ertelenmesi,
b) Yedek üyelerin getirilmesinden sonr
ada meclis üye tam sayısının yarısından aşağı düşmesi,
c) İçişleri Bakanınca geçici olarak
görevden uzaklaştırılması,
d) Meclis üye tam sayısının yarıdan
fazlasının tutuklanması,
hallerinde, meclis görev dönünceye veya
yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar, belediye meclisi
görevi belediye encümeni tarafından yürütülür.
İKİNCİ BÖLÜM
Belediye Encümeni
Belediye encümeni
Madde 34. Belediye encümeni, belediye başkanı veya
encümen üyeleri arasından görevlendireceği kişinin
başkanlığında hesap, yazı ve fen işleri ile varsa hukuk,
insan kaynakları ve imar birim amirlerinden oluşur.
(Memurlar.NET)
Nüfusu 50.000 in üzerindeki belediyelerde
encümen üyelerine, 10.000 gösterge rakamının Devlet
memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı
sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir.
Kadro karşılığı sözleşmeli çalışan encümen üyelerine bu
ödenek ödenmez.
Belediye encümeni, belediye başkanı veya
encümen üyeleri arasından görevlendireceği kişinin
başkanlığında hesap, yazı ve fen işleri ile varsa hukuk,
insan kaynakları ve imar birim amirleri ile bunların
yarısını geçmemek üzere meclis içinden seçilecek
üyelerden oluşur.
Encümenin görev ve yetkileri
Madde 35. Encümenin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plan ve yıllık çalışma
programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip belediye
meclisine görüş bildirmek,
b) Yıllık çalışma programına alınan
işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve
uygulamak,
c) Öngörülmeyen giderler ödeneneğinin
harcama yerlerini belirlemek,
d) Bütçede alt programlar arasında
aktarma yapmak,
e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek,
f) İki milyar Türk Lirasına kadar olan
davaların sulhen halline karar vermek,
g) Belediyeye ait taşınır mallarının
satımına ve belediye hizmetlerinde kullanılacak taşınır
ve taşınmaz malların alımına karar vermek,
h) Umuma açık yerlerin açılış kapanış
saatlerini belirlemek.
Encümen toplantısı
Madde 36. Encümen haftada birden az olmamak üzere
önceden belirlenen gün ve saatte toplanır. Başkan acil
durumlarda encümeni toplantıya çağırabilir.
Encümen üye tam sayısının çoğunluğuyla
toplanır ve katılanların çoğunluğuyla karar verir.
Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf
çoğunluk sayılır. Çekinser oy kullanılamaz.
Encümen gündemi belediye başkanı
tarafından hazırlanır. Belediye başkanı tarafından
havale edilmeyen konular hakkında encümen karar veremez.
Encümene havale edilen konular bir hafta
içinde görüşülerek karara bağlanır.
Alınan kararlar başkan ve toplantıya
katılan üyelerce imzalanır. Karar muhalif kalanlar
gerekçesini de açıklar.
Seçilmiş encümen üyelerinin izinli ve
raporlu oldukları durumlarda yedek üyeler sırasıyla
göreve çağrılır.
Encümen başkan ve üyeleri, kendileriyle
üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarıyla ilgili
işlerin görüşüldüğü encümen toplantılarına katılamazlar.
Kesin hesap cetvelleri
Madde 37. Belediye encümeni, kesin hesap cetvellerini
mali yılın sonundan itibaren en geç iki ay içinde
inceleyerek meclisin onayına sunar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belediye Başkanı
Belediye Başkanı
Madde 38. Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve
tüzeli kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanı,
ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilir.
Yıllık çalışma raporu yeterli görülmediği
için belediye başkanlığından düşürülenler, takip eden
ilk mahalli idareler genel ve ara seç imlerinde belediye
başkanlığına aday olamaz.
Belediye Başkanı, görevininin devamı
süresince, siyasi partilerin merkez, il, ilçe ve belde
teşkilatlarının yürütme organlarında görev alamaz;
profesyonel spor klüplerinde başkanlık veya yöneticilik
yapamaz.
Başkanın görev ve yetkileri
Madde 39. Belediye başkanının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Belediye teşkilatının en üst amiri
olarak belediye teşkilatını sevk ve idare etmek
belediyenin hak ve menfaatlerini korumak,
b) Belediye meclisince belirlenecek
stratejik plana uygun olarak belediyeyi yönetmek.
Belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak,
bu stratejilere uygun olarak bütçeyi hazırlamak ve
uygulamak, belediye faaliyetlerinin ve yöneticilerinin
performans kriterlerini belirlemek, izlemek ve
değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise
sunmak.
c) Devlet dairelerinde ve yargı
yerlerinde belediyeyi, davacı veya davalı olarak temsil
etmek veya vekil tayin etmek, törenlerde belediyeyi
temsil etmek,
d) Belediye meclisi ve belediye
encümenine başkanlık etmek,
e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz
mallarını idare etmek,
f) Belediyenin gelir ve alacaklarını
takip ve tahsil etmek,
g) Yetkili organların kararını almak
şartıyla sözleşme yapmak,
h) Belediye meclisi ve encümen
kararlarını uygulamak,
i) Bütçeyi uygulamak ve bütçenin birinci
derece ita amirliği görevini yapmak,
j) Belediye personelini atamak, belediye
ve bağlı kuruluşlarını denetlemek,
k) Şartsız bağışları kabul etmek,
l) Belde halkının huzur, esenlik, sağlık
ve mutluluğu için gereken önlemleri almak,
m) Bütçede fakir ve muhtaçlar için
ayrılan ödeneğin dağıtımına karar vermek,
n) Kanunlarla belediyeye verien ve
belediye meclisi veya belediye encümeni kararını
gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
Belediye başkanının özlük hakları
Madde 40. Belediye başkanına son resmi nüfus sayımına
veya tespitene göre nüfusu,
a) 5.000'e kadar olan beldelerde 30.000,
b) 5.001'den 10.000'e kadar olan
beldelerde 50.000,
c) 10.001'den 50.000'e kadar olan
beldelerde 70.000,
d) 50.001'den 100.000'e kadar olan
beldelerde 90.000,
e) 100.001'den 250.000'e kadar olan
beldelerde yüzde 110.000,
f) 250.001'den 500.000'e kadar olan
beldelerde 130.000,
g) 500.001'den 1.000.000'e kadar olan
beldelerde 150.000,
h) 1.000.001'den 2.000.000'e kadar olan
beldelerde 170.000,
i) 2.000.001'den fazla olan beldelerde
200.000,
gösterge rakamının Devlet memurları için
belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak
miktarda aylık brüt ödenek ödenir.
Belediye başkanının hastalık durumunda
veya görevli ve izinli ayrılışlarında ödenek kesilmez.
Belediye başkanı yılda en fazla 30 gün
izin kullanır.
Belediye Başkanı, izinli veya görevli
olarak görevinden ayrılış ve başlayışlarında mahalli
mülki idare amirine bilgi verir.
Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan
emekli olmadan belediye başkanlığına seçilenler, daha
önceki durumlarına bakılmaksızın T.C. Emekli Sandığı ile
ilişkilendirilir ve emeklilik işlemleri belediye
başkanlığı dönemindeki durumuna göre yapılır.
Emekli iken belediye başkanlığına
seçilenlerin istekleri dışında emekli aylıkları
kesilmez. İstekleri üzerine aylıkları kesilenler, mevcut
hükümlere göre T.C. Emekli Sandığı ile ilişkilendirilir.
Belediye başkanı iken veya daha sonra
memuriyete dönenlerin belediye başkanlığında geçen
süreleri memuriyete geçmiş sayılır.
Belediye başkanı ile bakmakla yükümlü
olduğu kimseler emeklilik, sağlık, cenaze giderleri ve
diğer sosyal yardımlardan devlet memurları gibi
yararlanır.
Başkan vekili
Madde 41. Belediye başkanı, izin, hastalık veya görevli
olarak görevden ayrılması hallerinde bu süre içinde
kendisine vekalet etmek üzere belediye meclisi üyeleri
arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.
Başkan vekili, başkanın yetkilerine
sahiptir.
Başkan vekiline, görev süresince başkana
ödenen aylın net ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek
ödenir.
Stratejik plan ve çalışma programı
Madde 42. Belediye başkanı, mahalli
idareler genel seçimlerden itibaren altı ay içerisinde,
ulusal ve bölgesel planlara uygun olarak, altyapı,
ulaşım, çevre, imar, katı atık, doğal afetler, kültürel
mirasın korunması ve diğer hizmetlere ilişkin orta veya
uzun vadeli stratejik plan ve bu planın yıllık
dilimlerini oluşturmak üzere çalışma proğramını
hazırlar.b
Stratejik plan ve yıllık çalışma
programı, konuyla ilgili sivil toplum kuruluşlarının,
meslek odalarının, varsa üniversitelerin ve sendikaların
görüşleri alınarak hazırlanır ve belediye meclisinde
aynen veya tadilen kabul edildikten sonra yürürlüğe
girer.
İl belediyeleri ile nüfusu 50.000'in
üzerinde olan diğer belediyelerde stratejik plan
yapılması zorunludur.
Yıllık çalışma programı, bütçenin
hazırlanmasına esas teşkil eder ve belediye meclisinde
bütçeyle birlikte görüşülerek kabul edilir.
Yetki devri
Madde 43. Belediye başkanı, kendi görev ve yetkilerinden
uygun gördüklerini belediye başkan yardımcılarına veya
daha alt kademedeki görevlilere devredebilir.
Belediye ile belediye başkanının davalı
olması
Madde 44. Belediye başkanının, belediye tüzel
kişiliğiyle davalı olması durumunda, belediyeyi, meclis
birinci başkan vekili, bulunmadığı takdirde ikinci
başkan vekili, onun da bulunmaması halinde belediye
meclisince belirlenecek meclis üyesi veya bunların
vekalet vereceği avukat temsil eder.
Belediye başkanlığının sona ermesi
Madde 45. Belediye başkanlığı, ölüm ve istifa hallerinde
kendiliğinden sona erer.
Belediye başkanının,
a) Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi
günden fazla görevini terk etmesi ve bu durumun mahalli
mülki idare amirince tespit edilmesi,
b) Seçilme yeterliğini kaybetmesi,
c) Görevini sürdürmesine engel bir
hastalık veya maluliyet durumunun yetkili sağlık
kuruluşu raporuyla belgelenmesi,
hallerinden birinin meydana gelmesi
durumunda İçişleri Bakanlığının duyurusu üzerine
Danıştay kararıyla başkanlık sıfatı sona erer.
Belediye başkanlığının boşalması
Madde 46. Belediye başkanlığının herhangi bir sebeple
boşalması halinde, vali tarafından belediye meclisinin
on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci
başkanvekilinin, onun bulunmaması halinde ikinci başkan
vekilinin, onun da bulunmaması halinde enyaşlı üyenin
başkanlığında toplanarak;
a) Belediye başkanlığının boşalması veya
seçim dönemini aşacak şekilde kamu hizmetinden
yasaklanma cezasının verimiş olması halinde bir bakan,
b) Başkanın görevden uzaklaştırılması,
tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak şekilde kamu
hizmetinden yasaklama cezası alması halinde bir başkan
vekili,
seçer.
Belediye bakanı veya başkan vekili
belediye meclis üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir.
İlk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki ve üçüncü
oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü
oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok
oy alan üye, başkan veyabaşkan vekili seilmiş olur.
Oyların eşitiği halinde kura çekilir.
Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca bakan
vekili seçildikten sonra, belediye başkanlığının (a)
bendinde belirtilen sebeplerle boşalması halinde bu
maddeye göre belediye başkanı seçilir.
Yeni seçilen başkanın görev süresi,
yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır.
Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden
uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve
dönünceye kadar görev yapar.
Başkan veya başkan vekili seçilinceye
kadar belediye başkanlığı görevi, meclis birinci başkan
vekili, bulunmaması halinde ikinci başkan vekili, onun
da bulunmaması halinde vali tarafından görevlendirilecek
bir kamu görevlisi tarafından yürütülür.
Belediye başkanı veya başkan vekili
seçimi en geç onbeş gün içinde tamamlanmadığı takdirde
belediye meclisinin feshine ilişkin hükümler uygulanır.
Belediye başkanı görevlendirilmesi
Madde 47. Belediye başkanlığının herhangi bir sebeple
boşalması ve yeni belediye başkanı veya başkanvekili
seçiminin yapılamaması durumunda, seçim yapılıncaya
kadar, büyükşehir ve il belediyelerinde İçişleri Bakanı,
diğer belediyelerde, vali tarafından belediye başkanı
görevlendirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organlara İlişkin Ortak Hükümler
Görevden uzaklaştırma
Madde 48. Görevleriyle ilgili bir suç sebebiyle hakkında
soruşturma veya kovuşturma açılan belediye organlarnı
veya bu organların üyelerini, İçişeri Bakanı, geçici bir
tedbir olarak kesin hükme kadar görevden
uzaklaştırabilir.
Görevden uzaklaştırma tedbiri üç ayda bir
gözden geçirilir. Devamında kamu yararı bakımından fayda
görülmeyen görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.
Soruşturma veya kovuşturma sonunda 4483
sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinen
Yargılanması Hakkında Kanuna göre soruşturma izni
verilmemesi, eraat edilmesi, cezanın genel af ile
ortadan kaldırılması veya görevden düşürülmeyi
gerektirmeyen bir suçla mahkum olması durumunda görevden
uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.
Görevden uzaklaştırılan belediye
başkanına, görevden uzak kaldığğı sürece aylık
ödeneğinin üçte ikisi ödenir ve bu süre içinde diğer
sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam eder (bu
madde kaldırılabilir)
ÜÇÜNCÜ KISIM
Belediye Teşkilatı
BİRİNCİ BÖLÜM
Belediye Teşkilatı ve Personeli
Belediye teşkilatı
Madde 49. Belediye idaresi, beldenin nüfusu, fiziki ve
coğrafi yapısı, ekonomik, sosyal, kültürel özellikleri
ile gelişme potansiyeline göre İçişleri bakanlığınca
elirlenecek norm kadro sistemine uygun olarak yazı
işleri, hesap işleri, fen işleri, zabıta ile
gerektiğinde, sağlık, itfaiye, imar, insan kaynakları,
hukuk işleri birimleri ile diğer birimlerden oluşur.
Birimlerin kurulması, kaldırılması veya
birleştirilmesi belediye meclisinin kararıyla olur.
Personel istihdamı
Madde 50. Belediye hizmetleri, memurlar, diğer kamu
görevlileri ve işçiler eliyle yürütülür.
Belediye başkan yardımcısı ve müstakil
birim müdürleri, kadroları karşılık gösterilmek
suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabilir.
Belediyede, ihtiyaç halinde çevre,
sağlık, teknik, hukuk, sosyal ve ekonomi, kültür ve
sanat, bilişim ve iletişim, planlama, araştırma ve
geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında sözleşmeli
personel çalıştırılabilir.
Kadro karşılığı sözleşmeliler ile diğer
sözleşmeli olarak çalıştırılacakların ücret miktararı ve
her çeşit ödemeleri, Bakanlar Kurulunca belirlenen
sınırlar içinde belediye meclisi tarafından
kararlaştırılır. Sözleşmede süre, performans ölçütleri,
performans değerlendirmesine dayalı ödüllendirme ve
diğer hususlar yer alır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam
edilen memurlar, istekleri ve kurumlarının muvafakatiyle
asıl görevlerinden izinli sayılmak suretiyle ve süreleri
seçim döneminin bitiminden sonraki otuzuncu günü
geçmemek üzere yukarıda sayılan kadrolarda
görevlendirileilir. Bu şekildeki görevlendirmelerde 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B)
fıkrasında öngörülen atamaya ilişkin şartlar dikkate
alınır. Görevlendirilen memurların asıl kadrolarıyla
ilişkileri devam eder.
Görevlendirildikleri kadroda geçen hizmetleri asıl
kadrolarında geçmiş gibi değerlendirilerek intibakları
yapılır. Bunlar, görevlendirildikleri kadronun mali ve
sosyal haklırndan yararlandırılır. Bu şekilde
görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona
ermesinden itibaren en geç bir ay içerisinde herhangi
bir işleme gerek kalmaksızın asli kadrolarındaki
görevlerine başlatılır.
Gerekli görülen hallerde, belediye
başkanı tarafından, belediye meclis üyeleri arasından,
belediye meclisinin görev süresini aşmamak üzere boş
başkan yardımcısı kadrolarına görevlendirme yapılabilir.
Bu şekilde görevlendirilen başkan yardımcılarına başkana
verilen ödeneğin yarısını aşmamak üzere belediye meclisi
tarafından belirlenecek aylık ödenek verilir.
Belediyenin yıllık toplam personel
giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin
Vergi Usul Kanununda beirlenen yeniden değereme
katsayısı ile çarpımı sonucu ulunacakmiktarın yüzde
30'unu aşamaz. Nüfusu 10.000'in altında olan
belediyelerde bu oran yüzde 40 olarak uygulanır.
Personelin her türlü alacakları zamanında
ve öncelikle ödenir.
Kadro karşılığı sözleşmeli, sözleşmeli ve
işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına,
başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde
10'unu ve devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının
20.000 gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak
miktarı geçmemek üzere encümen kararıyla yılda en fazla
iki defa ikramiye ödenebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Belediye Zabıtası ve İtfaiye
Zabıtanın görev ve yetkileri
Madde 51. Belediyede norm kadro esaslarına uygun olarak
belediye zabıtası oluşturulur.
Belediye zabıtası, beldede esenlik,
huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu
amaçla, belediye karar organlarınca alınan ve belediye
zabıtasınca yerine getirilmesi gereken emir ve
yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta
öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.
Görevini yaparken zabıtaya karşı
gelenler, Devlet memuruna karşı gelmiş gibi
cezalandırılır.
Belediye zabıta teşkilatının çalışma usul
ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri ile
nitelikleri İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir. Belediye bu yönetmeliğe aykırı
olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilirler.
İtfaiye
Madde 52. Norm kadro esaslarına uygun olarak belediyede
itfaiye teşkilatı oluşturulur.
İtfaiye teşkilatında çalışanların, görev
ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken
nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde
yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve
savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile itfaiye
teşkilatında hizmet gereklerine göre oluşturulacak
birimler, İçişleri Bakanlığınca çıkarılarak yönetmelikle
düzenlenir. Belediye bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere
ek düzenlemeler yapabilirler.
Belediye zabıta ve itfaiye teşkilatında
fiilen çalışanlara fazla mesai karşılığı olarak her yıl
Bütçe Kanununda belirtilen üst sınırı aşmamak kaydıyla
belediye meclisi kararıyla fazla çalışma ücreti
ödenebilir.
Acil durum planlaması
Madde 53. Belediye, yangın, sanayi kazaları, deprem ve
diğer doğal afetlerden korunmak veya bunların
zararlarını azaltmak amacıyla beldenin özelliklerini de
dikkate alarak gerekli afet ve acil durum planlarını
yapar, ekip ve donanımı hazırlar.
Afet planların hazırlanmasında varsa il
ölçeğindeki diğer afet planlarıyla da koordinasyon
sağlanır ve ilgili bakanlık, kamu kuruluşları, meslek
teşekkülleriyle üniversitelerin ve diğer mahalli
idarelerin görüşleri alınır.
Planlar doğrultusunda halkın eğitimi için
gerekli tedbirler alınır. Bu konuda kamu kuruluşları,
üniversiteler ve ilgili meslek teşekkülleriyle ortak
programlar uygulanır.
Belediye, belediye sınırları dışında
yangın ve doğal afetler meydana gelmesi durumunda, bu
bölgelere gerekli yardım ve destek sağlayabilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Mali Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Belediye Gelirleri ve Giderleri
Belediyenin gelirleri
Madde 54. Belediyenin gelirleri şunlardır:
a) Kanunlarla gösterilen belediye vergi,
resim, harç ve katılma payları,
b) Genel bütçe vergi gelirlerinden
ayrılan pay ile il sınırları içinde toplanan genel bütçe
vergi gelirlerinden ayrılan pay,
c) Genel ve özel bütçeli idarelerden
aktarılacak ödenekler,
d) Taşınır ve tacşınmaz mallarınkira,
satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde
edilecek gelirler,
e) Belediye meclisi tarafından
belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet
karşılığı ücretler,
f) Kira, faiz ve ceza gelirler,
g) Bağışlar,
h) Her türlü teşebbüs, iştirak ve
faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler,
i) Diğer gelirler.
Belediyenin giderleri
Madde 55. Belediyenin giderleri şunlardır:
a) Belediye hizmet binaları ve
tesislerinin temini, bakımı ve onarımı için yapılan
giderler,
b) Belediye personeline ve belediyenin
seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret,
ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim
ile diğer giderler,
c) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve
bakım giderleri,
d) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri
ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için
yapılacak giderler,
e) Vergi, resim, harç, katılma payı,
hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin
takip ve tahsili için yapılacak giderler,
f) Belediyenin kuruluşuna katıldığı
şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili ortaklık payı,
üyelik aidatı giderleri,
g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve
bakımına ilişkin giderler,
h) Faiz ve sigorta giderleri,
i) Fakir, muhtaç ve kimsesizler ile
özürlülere yapılacak sosyal yardımlar,
j) Dava takip ve icra giderleri,
k) Temsil, tören ağırlama ve tanıtım
giderleri,
l) Avukatlık, müşavirlik ve denetim
ücretleri,
m) Yurtiçi ve yurt dışı kamu ve özel
kesim ile sivil toplam örgütleriyle birlikte yapılan
ortak hizmetler ve diğer proje giderleri,
n) Sosyo/kültürel ve bilimsel etkinlikler
için yapılan giderler,
o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak
yapılan kamuoyu yüoklaması ve araştırması giderleri,
p) Kanunla verilen görevler ve
hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.
İKİNCİ BÖLÜM
Belediye Bütçesi
Belediye bütçesi
Madde 56. Belediyenin orta ve uzun vadeli stratejik
planına uygun olarak hazırlanan bütçe, belediyenin mali
yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir,
gelirlerin toplanmasına ve harcamalarına yapılmasına
izin verir.
İta amirleri, bütçe ödeneklerinin
verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur.
Bütçe dışı harcama yapılamaz.
Bütçe yılı Devlet mali yılı ile aynıdır.
Bütçenin hazırlanması
Madde 57. Belediye başkanı tarafından hazırlanan
belediye bütçe tasarısı, Eylül ayı başında, büyükşehir
belediyelerinde Ekim ayı başında belediye encümenine
sunulur. Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte
Kasım ayının birinci gününden önce belediye meclisine
sunar.
Belediye meclisi bütçe tasarısını aynen
veya tadilen kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini
bozacak şekilde gider arttırıcı ve gelir azaltıcı
değişiklikler yapamaz.
Bütçenin kesinleşmesi
Madde 58. Bütçenin kesinleşmesinde belediye meclisi
kararlarının kesinleşmesine dair hükümler uygulanır.
İta Amiri
Madde 59. Belediye başkanı, belediye bütçesinin ita
amiridir. Belediye başkanı, ita amirliği yetkisini
belediye başkan yardımcılarına veya birim amirlerine,
büyükşehir belediyelerinde ise genel sekretere veya
diğer birim amirlerine devredebilir.
Kesin hesap
Madde 60. Her yıl bütçesinin kesin hesabı, belediye
başkanı tarafından hesap döneminin bitiminden sonra
gelen Mart ayı içinde encümene sunulur. Kesin hesap
belediye meclisinin Mayıs ayı toplantısında görüşülerek
karara bağlanır.
Kesin hesabın görüşülmesi ve
kesinleşmesinde, bütçeye ilişkin hükümler uygulanır.
Bütçe ve muhasebe usulü
Madde 61. Belediyenin bütçe ve muhasebe iş ve
işlemlerine ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı
tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Geçmiş yıl bütçesinin devamı
Madde 62. Herhangi bir sebeple yeni yıl bütçesi
kesinleşmemiş ise yeni bütçenin kesinleşmesine kadar
geçen yıl bütçesi uygulanır.
Bütçenin kabulüne kadar yapılan işlemler
yeni yıl bütçesine göre yapılmış sayılır.
Belediyenin mali denetimi
Madde 63. Belediyenin, bunlara bağlı kuruluş ve
işletmeler ile mahalli idare birliklerinin gelir ve
giderleri ile mallarının denetimi Sayıştay tarafından
yapılır veya yaptırılır, sorumluların hesap ve işlemleri
kesin hükme bağlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Borçlanma ve İktisadi Girişimler
Borçlanma
Madde 64. Belediye, görev ve hizmetlerinin gerektirdiği
giderleri karşılamak amacıyla aşaıda belirtilen usul ve
esaslara göre borçlanma yapabilir.
a) Dış borçlanma, 4749 sayılı Kamu
Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında
Kanun hükümleri çerçevesinde sadece yatırım programında
yer alan projelerin finansmanı amacyıla yapılabilir.
b) Belediye, en son kesinleşmiş bütçe
gelirlerinin, Vergi Usul Kanununda belirlenen yeniden
değerleme oranıyla artırılan miktarının yüzde 10'unu
geçmeyen hallerde belediye meclisinin kararı; yüzde 10'u
geçen miktarlar için belediye meclisi üye tam sayısının
üçte iki çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığının
onayı ile iç borçlanma yapabilir.
c) Oluşacak toplam iç ve dış borç
stokunun yıllık ana para ve faiz ödemesi toplamının, en
son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin Vergi Usul Kanununda
belirlenen yeniden değerleme oranıyla artırılan
miktarının yüzde 25'ini aşan hallerde, yeni borçlanma
yapılamaz.
d) İller Bankasından yatırım kredisi ile
nakit kredi kullanan belediye, ödeme planını bu bankaya
sunmak zorundadır. İller Bankası hazırlanan geri ödeme
planını yeterli görmediği belediyenin kredi taleplerini
reddeder.
e) Belediye bağlı kuruluşları, yetkili
organlarının kararı ile yukarıda belirlenen esaslar
çerçevesinde borçlanabilir.
Yukarıda belirtilen usul ve esaslara
aykırı olarak borçlanan sorumluları hakkında Türk Ceza
Kanununun 240 ıncı maddesi hükümleri uygulanır.
Belediye, borçlanmayla ilgili olarak
Hazine Müsteşarlığınca istenen bilgileri düzenli olarak
göndermekle yükümlüdür.
Arsa ve konut üretimi
Madde 65. Belediye (Büyükşehir belediyesi dahil),
düzenli kentleşmeyi sağlamak, beldenin konut, sanayi ve
ticaret alanı ihtiyacını karşıamak amacyıla özel
kanunlarına göre korunması gerekli yerler ile tarım
arazileri dışındaki alanlarda imarlı ve alt yapılır
arsalar üretmek, konut, toplu konut yapmak, satmak,
kiralamak ve bu amaçlarla arazi satın almak,
kamulaştırma yapmak, bu arsaları bireylere ve
kooperatiflere satmak, takas etmek, bu konuda ilgili
diğer kamu kurum ve kuruluşları ve bankalarla işbirliği
yapmak ve gerektiğinde onlarla ortak projeler
gerçekleştirmek yetkisine sahiptir.
Belediye, bu amaçla bütçelerinden gerekli
paraları ayırmak suretiyle döner sermaye işletmesi tesis
edebilir, kurulmuş veya kurulacak yapı ortaklıklarına
katılabilir.
Üretilen arsa ve konutların satışı,
açıklık ve rekabet ilkesine uygun olarak yapılır. Ancak,
o belediye ve mücavir alan sınırları içinde kendisine,
eşine veya 18 yaşından küçük çocuklarına ait konutu
olmayan dar gelirli kişilere, özürlülere, afete maruz
kalanlara, sanayi bölgelerinden nakledileceklere ve
üyelerinin tamamı bu durumda olan kooperatiflere, bedeli
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerince oluşturulan
takdir komisyonu taraufından elirlenecek tutardan aşağı
olmamak üzere asatahsisiyapılabilir 775 sayılı Gecekondu
Kanununun 25 inci maddesine uyan kimselere de bu madde
içinde arsa ve konut sağlanabilir.
Bu maddenin uygulama esasları,
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca
müştereken hazırlanacak çerçeve yönetmeliğe uygun olarak
belediye meclislerince çıkarılacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
İşletme tesisi
Madde 66. Belediye, özel gelir ve gideri bulunan
hizmetlerini İçişleri Bakanlığının izniyle bütçe içinde
işletme kurarak yapabilir.
Bu işletmelerin denetimi belediyenin tabi
olduğu usule tabidir.
Borç ve alacakların mahsubu
Madde 67. Belediyenin, diğer mahalli idarelerden veya
merkezi idare kuruluşlarından olan özel hukuk ve kamu
hukukuna tabi alacak ve borçları mahsup edilir.
Bu madde gereğince yapılacak mahsup
işlemlerine ilişkin esas ve usuller, İçişleri
Bakanlığının olumlu görüşü alınarak, Maliye Bakanlığınca
çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
ALTINCI KISIM
Mahalli İdare Birlikleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş Görev ve Yetkiler
Birlik kuruluşu
Madde 68. İl özel idareleri, belediye ve köyler,
kanunlarla kendilerine verilen görev ve hizmetlerden bir
veya bir kaçını ortaklaşa yerine getirmek amacıyla
Bakanlar Kurulunun izniyle birlik kurabilirler.
Kurulmuş olan birliğe katılım, birlik
meclisinin kararıyla olur, ayrıca Bakanlar Kurulu izni
aranmaz.
Su, atık su, katı atık ve benzeri altyapı
hizmetleriyle plan yapılması, çevre ve ekolojik dengenin
korunması konularında uygulanacak projelerin zorunlu
kılması durumunda, Bakanlar Kurulunca mahalli idarelerin
kurulmuş veya kurulacak birliklere katımaına karar
verilebilir. Bu birliklerden çıkmada da aynı usul
uygulanır.
Genel amaçlı veya mahalli idarelerin
bütün görevlerini kapsayıcı nitelikte birlik kurulamaz.
Mahalli idare birlikleri, kamu tüzel
kişiliğine sahiptir.
Birlik tüzüğü
Madde 69. Birlik tüzüğü, birliğe, kurucu üye olacak
mahalli idarelerin genel karar organlarınca, köylerde
ihtiya heyetince; üye tamsayısının üçte iki salt
çoğunluğuyla kabul edildikten sonra; birlik, bir il
içinde ise valinin,birden fazla ili kapsıyorsa İçişleri
Bakanlığının onayı ile kesinleşir.
Birlik tüzüğünde aşağıdaki konular
düzenlenir.
a) Birliğin adı ve amacı,
b) Birliğin merkezi,
c) Birliğin faaliyet alanı,
d) Birliğin görev süresi, sona ermesi ve
tasfiyesi,
e) Birlik üyesi mahalli idarelerin
adları,
f) Birlik üyesi olan mahalli idarelerin
görev ve yetkilerinden hangierinin birliğe devredildiği,
g) Birlik organlarının görev ve
yetkileri,
h) Birlik üyesi mahalli idarelerin her
birinin birlik meclisinde kaç üye ile temsil edileceği,
i) Birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve
faaliyet giderlerine katılma payları ve bu payların
tespit yöntemi,
j) Birliğin gelirleri, giderleri, bütçe
ve çalışma programlarına ilişkin hususlar,
k) Birlik üyesi mahalli idarelerin ve bu
idarelerin hizmet alanında yaşayanların birlik
tesislerinden faydalanma biçimleri,
l) Tüzük değişikliğinin nasıl yapılacağı,
m) Birliğin kuruluş ve faaliyetine
ilişkin diğer konular.
Birliklerin görev ve yetkileri
Madde 70. Mahalli idare birlikleri, birlik tüzüğüyle
devredilen görevlerin yerine getirilmesinde, bu
görevlerle sınırlı olmak üzere üye mahalli idarelerin
sahip oldukları hak ve yetkilere sahiptir. Birlikler,
ayrıca görev alarlarıyla ilgili olarak;
a) Üye mahalli idarelerin personeline
eğitim hizmeti verebilir,
b) Üyelerine teknik yardım sağlayabilir,
c) Üyelerin hak ve çıkarlarını gözetir.
İKİNCİ BÖLÜM
Mahalli İdare Birliklerinin Organları
Birliklerin organları
Madde 71. Birlik meclisi, birlik üyesi mahalli
idarelerin kendi meclis üyeleri arasından seçecekleri
üyelerden oluşur. Asıl üyenin yarısıkadar yedek üye
seçilir.
Birliğe üye mahalli idarelerin, valisi,
belediye başkanı ve köy muhtarı birlik meclisinin doğal
üyesidir. Meclis üye tam sayısına doğal üyeler de
dahildir. Vali kendisini temsilen il özel idaresi genel
sekreterini görevlendirebilir.
Üye mahalli idarelerden herhangi birinin
asıl üyeliklerinde boşalma olursa, birlik meclis
başkanınca o mahalli idarenin yedek üyeleri görev
çağrılır. Yedek üyelerin bitmesinden sonra da boşalma
olduğu takdirde kalan süreyi tamamlamak üzere ilgili
idarece asıl ve yedek üye seçimi yapılır.
Mahalli idare genel seçimleri yenilendiği
takdirde, yeni birlik organları seçilinceye kadar mevcut
organlar görevlerine devam eder.
Birlik tüzüğüyle, mahalli idarelerin
birlik meclisinde nüfus veya katılım payı oranına göre
temsil edilmesine dair esas getirilebilir.
Birlik başkanı aynı zamanda birlik
meclisinin de başkanıdır.
Birlik meclisinin çalışma usulü
Madde 73. Birlik meclisi olağan toplantıları, üye
mahalli idarelerin kanunlarda belirtilen toplantı
dönemleri dikkate alınarak yılda ikiden az olmamak üzere
birlik tüzüğünde gösterilen zamanlarda yapılır. Yılın
ilk toplantısı dönem başı toplantısıdır.
Birlik meclisi, birlik tüzüğünün
kesinleşmesinden itibaren en fazla iki ay içinde birlik
merkezinin bulunduğu yer mahalli mülki idare amiri
tarafından birlik merkezinde toplantıya davet edilir.
Mahalli mülki idare amiri tarafından yapılan açılışı
müteakip birlik başkanı ve meclis katipleri seçilir.
Birlik encümeni
Madde 74. Birlik meclisi her dönem başı toplantısında,
kendi üyeleri arasından, bir yıllığına görev yapmak
üzere gizli oyla beş kişiyi encümen üyesi olarak seçer.
Asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir. Birlik genel
sekreteri encümene dahildir.
Üye sayısı dört veya daha fazla olan
mahalli idare birliklerinde, encümen üyelerinin ayrı
mahalli idarelerden olması zorunludur.
Encümen başkanlığı birlik başkanınca
yürütülür.
Birlik başkanı
Madde 75. Birlik başkanı, birlik meclisince, üye tam
sayısının salt çoğunluğuyla en fazla üç yıl için
seçilir. Birlik başkanının görev süresi, mahalli
idarelerin seçim dönemini aşamaz.
Birlik, birlik başkanınca temsil edilir.
Başkan birliğin ita amiridir ve bu
yetkisini genel sekretere devredebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mahalli İdare Birlikleriyle İlgili Çeşitli Hükümler
Birlik meclisi, birlik encümeni ve birlik
başkanı hakkında ortak hükümler
Madde 76. Birlik tüzüğü ile birliğe devredilen görev ve
yetkilerle sınırlı olmak üzere, bu kanunda belirtilen
görev ve yetkilerden, belediye meclisine ait olanlar
birlik meclisince, belediye encümenine ait olanlar
birlik encümenince, belediye başkanına ait olanlar
birlik başkanınca kullanılır ve yerine getirilir.
Birlikler, görev, yetki ve çalışma esas
ve usulleri bakımından belediye hakkındaki hükümlere
tabidir.
Birliklerin denetimi
Madde 77. Mahalli idare birlikleri, belediyenin tabi
olduğu denetim usulüne tabidir.
Üyelerinin tamamı köylerden oluşan
birlikler hakkında özel hükümleri uygulanır.
Birlik üyelerinin yükümlülükleri
Madde 78. Birliğe karşı mali yükümlülüklerini yerine
getirmeyen mahalli idarelerin, ödemeleri gerekli miktar,
İller Bankasınca, bu idarelerin genel bütçe vergi
gelirleri tahsilatı içinde yer alan paylarından kesilir.
Ülke düzeyinde birlik kurulması
Madde 79. Mahalli idarelerin menfaatlerinin korunması,
gelişmelerine yardımcı olunması, personelinin
eğitilmesi, mahalli idarelerle ilgili kanun
hazırlıklarına görüş bildirilmesi amacıyla il özel
idarelerini, belediyeleri ve köyleri temsil etmek üzere
ülke düzeyinde birer birlik kurulabilir.
BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yurtdışı ilişkileri
Madde 80. Belediye, belediye meclisinin kararına bağlı
olarak görev alanıyla ilgili konularda faaliyet gösteren
uluslararası teşekkül ve organizasyonlara, İçişleri
Bakanlığının izniyle kurucu üye veya üye olabilir.
Belediye, bu teşekküller, organizasyonlar
ve yabancı mahalli idarelerle ortak faaliyet ve hizmet
projeleri gerçekleştirebilir veya kardeş şehir ilişkisi
kurabilir.
İkinci fıkra gereğince yapılacak
faaliyetlerin, dış politikaya ve uluslararası
anlaşmalara uygun olarak yürütülmesi ve önceden İçişleri
Bakanlığına bildirilmesi zorunludur.
Diğer kuruluşlarla ilişkiler
Madde 81. Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine
yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk
alanlarına giren konularda,
a) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait
yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya
bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak
hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli
kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin
yapımını üstlenen kuruluşun tabi olduğu mevzuat
hükümlerine göre sonuçlandırılır.
b) Merkezi idareye ait hizmetlerin
görülmesi amacıyla gerekli bina ve tesisler ile arsa ve
ayni ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve
personel görevlendirebilir.
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve
Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları
ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.
d) Kendilerine ait taşınmaz malları,
hizmetlerinde kullanmak ve süresi 25 yılı geçmemek üzere
bedelli veya bedelsiz olarak diğer kamu kurum ve
kuruluşlarına tahsis edebilir. Tahsis edilen
taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması
halinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi
sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
Kent konseyi
Madde 82. İllerde belediyenin desteğiyle, belediye
meclisi ve il genel meclisi üyelerinin, kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendika
temsilcilerinin, varsa üniversite temsilcilerinin,
mahalle muhtarlarının, ilgili sivil toplum kuruluş
temsilcileriyle kamu kurum ve kuruluşları
temsilcilerinin katılımıyla kent konseyi oluşturulur.
Kent konseyi, kent yaşamında; insan hak
ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye
duyarlılık, sosyal dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve
hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini
geliştirmeye çalışır.
Kent konseyinde oluşturulan görüşler
belediye meclisinin ilk olağan toplantısında gündeme
alınarak değerlendirilir.
Belediye hizmetlerine gönüllü katılım
Madde 83. Belediye, sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal
yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle,
yaşlılara, kadın ve çocuklara, özürlülere, yoksul ve
düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede
dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik,
tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü
kişilerin katılımına yönelik programlar uygular.
Gönüllülerin niteliği ve
çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yazışma
Madde 84. Belediye, kamu kurum ve kuruluşlarıyla
doğrudan yazışabilir.
Belediye sınırları içindeki yerler
Madde 85. Diğer kanunlarla getirilen hükümler saklı
kalmak üzere, mezarlıklar ile belediye sınırları içinde
bulunan ve sahipsiz arazi niteliğinde olan sayrangah,
harman yeri, koruluk, dinlenme yerleri, meydanlar,
bataklık, çöp döküm sahaları, belediye tarafından deniz,
nehir ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanlar,
yıkılmış kale ve kulelerin boş arsaları ve enkazı ve
benzeri yerler belediyenin tasarrufundadır.
Şehirlerarası özel otobüs terminali
işletmesi
Madde 86. Belediyece (büyükşehirlerde büyükşehir
belediyesince); Belediye sınırları ve mücavir alanları
içerisinde, karayolu ile yalcu taşıması hakkına sahip
gerçek ve tüzel kişilerin şehirlerarası otobüs terminali
kurmalarına ve işletmelerine varsa nazım imar planı ve
şehrin ana ulaşım planına uygun olmak kaydıyla izin
verilebilir.
İsim verilmesi, tanıtıcı amblem ve flama
Madde 87. Cadde, sokak, meydan, park tesis ve
benzerlerine isim verilmesi belediye meclisinin kararı
ile olur. Ancak, isimlerin değiştirilmesi ile beldeyi
tanıtıcı amblem, flama ve benzerlerinin tespitine
ilişkin kararlarda üçte iki çoğunluk aranır.
Gelecek yıllara sari yüklenmeler
Madde 88. Belediye ile bunlara bağlı kurum ve
kuruluşlar, hizmetlerin etkin biçimde yürütülmesi ve
kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla
temizlik, park, bahçe, havuz, araç kiralama, kontrollük
hizmetleri, araç, bilgisayar, faks, fotokopi ile benzeri
teknik hizmet isteyen diğer teknolojik ürünlerin bakım
ve onarım işleri, yemek hizmetleri, süresi ilk mahalli
idareler genel seçimlerini izleyen üçüncü ayın sonunu
geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara
gördürebilir.
Avukatlık ücretinin dağıtımı
Madde 89. Bir kadroya bağlı olarak aylık veya yücreti
belediye veya bağlı kuruluşları bütçesinden verilen
avukatların takip ettikleri dava ve işlerde, belediye
veya bağlı kuruluşları lehine takdir edilen avukatlık
ücreti, hazine avukatlarının tabi olduğu usule göre
dağıtılır.
Yeniden değerleme oranının uygulanması
Madde 90. Bu kanunda belirtilen parasal miktarlar her
yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek
yeniden değerleme oranına göre artırılır.
Uygulanmayacak hükümler
Madde 91. Bu kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili
kılındığı görev v e hizmetlerle ilgili olarak, 24/4/1930
tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu, 4/7/1934
tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri
Hakkında Kanun, 10/6/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar
Kanunu, 12/3/1982 tarih ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik
Kanunu, 3/10/193 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanunu, 4/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun,
24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi,
Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname
ile 10/7/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma
Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması
halinde bu kanun hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 92. 3/4/1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye
Kanunu ile bu Kanunun ek ve değişiklikleri, 13/61945
tarihli ve 4759 sayılı İller Bankası Kanununun
(14/10/1983 tarih ve 2921 sayılı kanunun 1 inci
maddesiyle değişik) 3 üncü maddesinin (A), (B) ve (C)
fıkraları, 10/06/1983 tarihli ve 2839 sayılı
Milletvekili Seçimi Kanununun 18 inci maddesindeki "aday
olmak isteyen belediye başkanları ve" ibaresi ile
belediye meclis üyeleri, il genel meclis üyeleri"
iaresi, 13/12/193 tarihli 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 inci
maddesininr (b) fıkrası, 5 inci maddesi ve 11 inci
maddesinin (c) fıkrasındaki "il özel idareleri ve
belediye ile bunların kurdukları birlik ve müesseselerde
sürekli işçi çalıştırılması Devlet Personel
Başkanlığının görüşüne dayalı İçişleri Bakanlığının
vizesine tabidir. Bu kuruluşlarda yeni kurulan birimler
ile yeniden satın alınacak iş araç ve makineleri ve
toplu taşım araçları için ihtiyaç duyulacaklar dışında
sürekli işçi kadrosu istenemez ve vize yapılamaz."
ibaresi, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 18 inci
maddesinin (ı) ve (j) bentleri, 21/5/1986 tarihli ve
3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik
Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendi yürürlükten
kaldırılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler
Hazine Arazilerinin Devri
Geçici Madde 1. 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri
gereğince orman sınırları dışına çıkarılan yerler ile
17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin
Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun hükümlerine
tabi olarak Orman Bakanlığı emrine geçen yerler ile
mera, yaylak ve kışlak olarak hayvancılıkta
kullanılabilecek yerler, kamu hizmetlerinde kullanılan
veya özel mevzuatı gereğince gerçek ve kamu veya özel
hukuk tüzel kişilerine tahsisli yerler hariç, hazine
arazi ve arsaları; belediye ve mücavir alan sınırları
içindebelediyeye (büyükşehirlerde 10.000 metrekare
üzerinde olanlar, büyükşehir belediyesine) bedelsiz
devredilir.
Bu arazi ve arsalar öncelikle toplu konut
ve şehircilik hizmetlerinde kullanılır. Bunların
satılması halinde elde edilecek gelirin 1/3'ü hazineye
aktarılır.
Geçici madde 2. Belediye, bu kanunun 53
üncümaddesinde, yıllık toplam personel giderlerine
ilişkin olarak öngörülen oranlara ininceye kadar
İçişleri Bakanlığının izni dışında yeni personel
istihdam edemezler.
Geçici madde 3. Norm kadro uygulamasına
geçinceye kadar belediyenin, bağlı kuruluşlarının ve
mahalli idare birliklerinin memur ve sürekli işçi kadro
ihdas ve iptalleri, İçişleri Bakanlığınca yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 93. Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 94. Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Emekli Sandığı Kanununda değişiklik
yapılarak Büyükşehir Belediye Başkanı Bakanlık Müsteşarı
(7600), il belediye başkanları Bakanlık Genel Müdürü
(6400), ilçe belediye başkanları Bakanlık daire
başkanları (3600), diğer belediye başkanları ise (3000)
ile denk ek gösterge ve emeklilik hakkına
kavuşturulmalı.
| 
