|
Bilgi Edinme Hakkı kanunu ile 'sır' kalmayacak!
Herkese bilgi edinme
hakkı getiren düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle
''sır'' kavramları azalacak.
''Bilgi Edinme Hakkı Kanunu '', ''Demokratik ve
şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve
açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi
edinme hakkını kullanmasına ilişkin esas ve usulleri
düzenlemeyi'' amaçlıyor. Herkesin bilgi edinme
hakkına sahip olduğu kuralını getiren yasa kapsamı
da ''Bu kanunun kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
kurumu niteliğindeki kuruluşların faaliyetlerinde
uygulanır'' şeklinde düzenleniyor.
bİLGİ
EDİNME HAKKI KANUNU
TAM METİN
Tasarının yasalaşmasıyla Türkiye'de oturan
yabancılar ile faaliyette bulunan yabancı tüzel
kişilere de kendileri ya da faaliyet alanlarıyla
ilgili olması ve ülkelerarası karşılılık ilkesi
çerçevesinde bu hak tanınacak.
BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Kurum ve kuruluşlar, bazı istisnalar dışındaki her
türlü bilgi ve belgeyi ilgilinin yararlanmasına
sunmak; başvuruyu etkin, süratli ve doğru
sonuçlandırmak üzere gerekli idari ve teknik
önlemleri almakla yükümlü olacak.
Başvurular, gerekli kimlik bilgilerinin yer aldığı
dilekçeyle ilgili kurum veya kuruluşa yapılacak;
istenen bilgi ve belgeler açıkça belirtilecek.
Başvurunun elektronik ortamda yapılmasına olanak
sağlanacak.
Başvurular, kurum ve kuruluşların ellerindeki veya
görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya
belgelere ilişkin olacak. Kurum ve kuruluşlar, özel
bir çalışmayı gerektirecek türden bir bilgi veya
belge için yapılacak başvurulara olumsuz yanıt
verebilecek.
İstenen bilgi başka bir yerde bulunuyorsa, dilekçe
bu kurum ya da kuruluşlara gönderilerek, durum
ilgiliye yazılı olarak bildirilecek.
BİLGİ EDİNMEDE SÜRE
Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi
veya belgeye ulaşımı 15 iş günü içinde sağlayacak.
İstenen bilgi veya belgenin, başka bir birimden
sağlanması, başvuru ile ilgili olarak bir başka
kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi
durumlarında bunlara ulaşım 30 gün içinde
sağlanacak. Bu durumda, sürenin uzatılması ve
gerekçesi başvuru sahibine yazılı olarak ve 15
günlük sürenin bitiminden önce bildirilecek.
Kurum ve kuruluşlar, yanıtları yazılı ya da
elektronik ortamda verecek. Başvurunun reddedilmesi
halinde bu kararın gerekçesi de belirtilecek.
İstemi reddedilenler, yargı yoluna başvurmadan önce
kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde ''Bilgi
Edinme Değerlendirme Kurulu''na itiraz edebilecek.
Kurul, bu konudaki kararını 30 gün içinde verecek.
BİLGİ EDİNME DEĞERLENDİRME KURULU
İtiraz başvurularını değerlendirmek, kurum ve
kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına
ilişkin karar vermek üzere ''Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu'' oluşturulacak. Dokuz üyeli
kurulda Yargıtay, Danıştay, ceza hukuku ve idare
hukukundan akademisyenler, Türkiye Barolar Birliği
temsilcisi, Adalet Bakanlığı'ndan yargıçlar yer
alacak.
BİLGİ EDİNME HAKKININ SINIRLARI
Bilgi edinme hakkının sınırlarını da düzenleyen
tasarıya göre, açıklanmasında devletin emniyetine,
dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli
güvenliğine açıkça zarar verecek, niteliği
itibariyle devlet sırrı olan ve usulüne uygun
şekilde ''gizli'' kaydıyla korunan bilgi ve
belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışında
kalacak.
Cumhurbaşkanlığı, Yüksek Askeri Şura, Hakimler ve
Savcılar Yüksek Kurulu gibi ''yargı denetimi dışında
kalan'' idari işlemlerden kişinin çalışma hayatını
ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olan bilgi
ve belgeler de düzenleme kapsamına dahil olacak. Bu
şekilde sağlanan bilgi edinme hakkı, işlemin yargı
denetimine açılması sonucunu doğurmayacak.
AÇIKLANAMAYACAK BİLGİLER
Açıklanması ya da zamanından önce açıklanması
halinde ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verecek,
haksız rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya
belgeler de kapsam dışında olacak. İstihbarat
birimlerinin faaliyetine ilişkin bilgi veya
belgeler; kişinin çalışma hayatı veya meslek onurunu
zedeleyecek nitelikteki bilgi veya belgeler de
kapsam dışında tutulacak.
İdari soruşturmalarla ilgili olup açıklanması ya da
zamanından önce açıklanması durumunda kişinin özel
hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak,
hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak,
soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek bilgi
ve belgeler de yasa kapsamına girmeyecek.
Kamu yararının gerektirdiği durumlarda kişisel bilgi
ve belgeler, kurum ve kuruluşlarca ilgili kişiye en
az 7 gün önceden haber verilerek yazılı rızası
alınmak koşuluyla açıklanabilecek.
Haberleşmenin gizliliği esasını ihlal edecek bilgi
veya belgeler, ilgili kanunlarda ''ticari sır''
olarak nitelendirilen bilgi veya belgeler ile kurum
ve kuruluşlarca gerçek veya tüzel kişilerden gizli
kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler
kapsam dışında kalacak.
Fikir ve sanat eserlerine ilişkin olarak yapılacak
bilgi edinme başvuruları hakkında ilgili kanun
hükümleri uygulanacak.
CEZALAR
Yeni düzenlemenin uygulanmasında ihmali, kusuru veya
kastı bulunan kamu görevlileri hakkında, fiilin ceza
kovuşturmasını gerektiren durumlar saklı kalmak
kaydıyla tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin
cezaları uygulanacak. Erişilen bilgi ve belgeler
ticari amaçla çoğaltılamayacak ve kullanılamayacak
|